Judo

Judo to Olimpijska dyscyplina sportu, która ma swe korzenie w staro-japońskiej sztuce walki ju-jitsu.

Za twórcę tej sztuki walki jak i dyscypliny sportu przyjmuję się japońskiego profesora Jigiro Kano (1859-1938). Profesor Kano zebrał, usystematyzował i pozbawił ju-jitsu elementów niebezpiecznych. Odtąd nowo powstała sztuka walki nosiła nazwę JUDO. Sztuka ta zyskała nowy, bardziej szlachetny charakter, była zdecydowanie bezpieczniejsza dla zdrowia swych adeptów. Już sama nazwa była nadto wymowna i oznacza "drogę do zwinności" (dosłownie "ju" - zwinnie, ustępować, "do" - zasada, sposób, droga). Entuzjaści nowej metody walki zgłębiali jej tajniki w założonej przez profesora szkole mieszczącej się w Tokio zwanej "Kodokan". Zaproponowany przez Jigiro sposób walki preferował techniki rzutów nożnych - zagarnięcia i podcięcia, poprzez wytrącenie przeciwnika z równowagi i zabranie punktu podparcia.

Judo Profesora Kano opierało się na pewnych zasadach, a mianowicie:

"Jita kyoei" - zasada tytułowa (miękką droga) - polega na odpowiednim przeciwstawieniu sił, tak aby nawet przy niesprzyjającym stosunku sił przechylić szalę zwycięstwa, ustąpić aby zwyciężyć

"Seiroy'ku zen'yo" - maksimum efektu (skuteczności) - przy zastosowaniu odpowiednich technik Sam mistrz Jigiro Kano tak tłumaczył główną filozofie judo:

"Przypuśćmy, że siłę człowieka oceniamy w jednostkach od 1 do 10. Np. siła mojego przeciwnika równa się 10 jednostkom, moja siła - 7 jednostkom. Z tego wynika, że gdyby nawet użył całej swojej siły przeciwko sile przeciwnika, to musiałbym przegrać. Jednak, zamiast przeciwdziałać swoja siłą, ustąpię mu na tyle, by nie stracić równowagi, wówczas przeciwnik nie przygotowany na taki manewr, pochyli się w przód i straci równowagę. W tym położeniu jest on zdecydowanie słabszy (nie ze względu na swoja siłę fizyczną, lecz niewygodną pozycję) i jego siła przeciwko mojej wynosi wówczas 3 jednostki, zamiast 10. Ja natomiast utrzymuję równowagę i posiadam siłę 7 jednostek. W tym momencie mogę pokonać przeciwnika, używając do tego połowy swojej siły tj. 3,5 jednostki. Sytuacja ta pozwoli ni na zachowanie drugiej połowy siły do innych celów".

Stosowanie powyższych zasad w połączeniu z systematycznym treningiem technik judo dawało gwarancję sukcesu. Judo nie było sposobem rozwiązywani walki wojennej, było szlachetną sztuką walki, sztuką ducha polegającą na dążeniu do doskonałości fizycznej i umysłowej. Judo to nie skuteczna demolka, a filozofia życia wyznaczająca tok postępowania nie tylko na kanwie ludzkiej cielesności, ale i w stosunkach interpersonalnych, pertraktacjach, negocjacjach etc.

Walkę judo możemy podzielić na dwie fazy:
- walka w stójce - tachi-waza
- walka w parterze (na ziemi) - ne-waza

Ta szlachetna sztuka walki, jaką jest Judo składa się następujących elementów:
1. Techniki obezwładnień (chwytów) - katame-waza - wyróżniamy:
   a) trzymania - "osea-komi-waza" - stosowane w walce "ne-waza"
   b) dźwignie - "kansetsu-waza" - stosowane zarówno w walce "ne-waza" jak i tachi-waza
   c) duszenia - "shime-waza" - stosowane w walce"ne-waza" i "tachi-waza"
2. Techniki rzutów - "nage-waza" - dzielimy na:
   a) nożne - "ashi-waza"
   b) ręczne - "te-waza"
   c) biodrowe - "koshi-waza"
   d) poświęcenia - "sutemi-waza"

Judo jako filozofia życia po przez sztukę walki jest usystematyzowane stopniami wtajemniczenia, określające pojętność i majętność w wiedzę i umiejętności. Wtajemniczeni to określały kolory pasów (obi) przepasujących stroje judoków. Jigiro Kano ustanowił podział na stopnie (kolory pasów) uczniowskie (kyo) i mistrzowskie (dan). Adepci uprawiający tą że sztukę byli ubrani w stroje zwane judogami. Judoga składa się z górnej (kami) i spodni (zubon).

Walka judo toczy się na określonym polu wyłożonym specjalnymi materacami, pole to nosi nazwę "tatami". Judocy na tatami mają za zadanie odebrać chęć walki przeciwnikowi po przez zastosowanie jednej z technik obezwładnień ("katame-waza") lub rzucić rywala na plecy, za co dostaje się punkty stosownie do powierzchni pleców, na które upadnie rywal. Judo posługuje się następującymi określeniami punktów - koka, juko, wazari, ippon.

Judo na przestrzeni czasu znacznie zdobywało popularność i bardzo szybko rozpoczęło ekspansję na resztę kontynentów. W tym czasie szlachetna sztuka walki przeobrażała się bardziej w dyscyplinę sportów walki. Z metamorfozą następowała ewolucja zasad i przepisów walki dotycząca stosowania technik, czasu walki jak i sposobu oceniania techniki walki. Zmiany te jednak były kosmetyczne, nie naruszały głównych założeń Profesora Kano, miały na celu głównie bezpieczeństwo zawodników startujących w zawodach sportowych jak i pchanie judo w kierunku sportu masowego, dobrze odbieranego w społeczeństwach rozwijających się oraz dla lepszej oglądalności z punktu widzenia postronnego obserwatora. Ze zmian, którym było poddawane judo powstała dyscyplina sportu, która stawia bardzo duże wymagania zawodnikom chcącym osiągać najwyższe laury, łącznie z laurem olimpijskim.